İngiltere siyasetinde deprem etkisi yaratan bir gelişme yaşandı: Başbakan Keir Starmer görevinden istifa etti. Temmuz 2024’te büyük umutlarla iktidara gelen İşçi Partisi lideri, kısa sürede erozyona uğrayan halk desteği ve parti içi baskılar karşısında dayanamadı. Başbakanlık konutu önünde yaptığı açıklamada Kral Charles ile görüştüğünü ve yeni lider seçilene kadar görevine devam edeceğini belirten Starmer, böylece İngiltere’nin en kısa süreli başbakanlarından biri olarak tarihe geçti.
—
🔥 Starmer’ın İstifasını Tetikleyen Sebepler Neler?
Keir Starmer’ın istifa kararı bir gecede alınmadı. Başbakan bir süredir parti içinde artan hoşnutsuzlukla boğuşuyordu. Onlarca milletvekili, sorunun partinin politikalarında değil, doğrudan liderlikte olduğunu savunuyordu. Kişisel popülaritesi dip yapan Starmer, partinin ilerlemesine engel olarak görülmeye başlanmıştı.
Son 48 saat içinde hükümet içindeki hava dramatik biçimde değişti. Sağlık Bakanı Wes Streeting’in “güvenini kaybettiği” gerekçesiyle istifa etmesi domino etkisi yarattı. Ardından gelen alt düzey istifalar, Starmer’ın koltuğunun sallandığının en net göstergesiydi. Parti içinde “Starmer İşçi Partisi’ni bir sonraki genel seçime taşıyabilir mi?” sorusu giderek daha yüksek sesle sorulmaya başlanmıştı.
7 Mayıs’taki yerel seçimler ise bardağı taşıran son damla oldu. İngiltere, İskoçya ve Galler’de yapılan seçimlerde İşçi Partisi’nin büyük kayıplar yaşaması, parti içindeki muhalefeti iyice güçlendirdi. Turko Haber ekibi olarak yakından takip ettiğimiz süreçte, milletvekillerinin özel toplantılarda açıkça liderlik değişikliği talep ettiği bilgisi sızdı.
—
🚀 Andy Burnham: Yeni Lider Adayı mı?
İşçi Partisi’nde liderlik yarışını hızlandıran asıl olay, eski Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın 18 Haziran’da Makerfield seçim bölgesinden milletvekili seçilmesi oldu. Burnham, ara seçimi yüzde 55 gibi ezici bir oy oranıyla kazandı; en yakın rakibi göçmen karşıtı Reform Partisi adayı ise yüzde 35’te kaldı.
Burnham, zaferinin hemen ardından “İngiltere için yeni bir yol çizmek” istediğini açıkladı. Henüz resmi olarak liderlik için adaylığını koymadı ancak parti kulis bilgilerine göre bu sadece zaman meselesi. Liderlik yarışına katılabilmek için İşçi Partisi milletvekillerinin yüzde 20’sinin, yani 81 milletvekilinin desteğine ihtiyaç var.
Burnham’ın bu desteği sağlaması güç değil. Manchester’daki başarılı belediye başkanlığı dönemi, halk nezdinde yüksek popülaritesi ve parti içindeki güçlü ağı onu favori yapıyor. Ancak Wes Streeting gibi isimler de yarışa girebilir; dolayısıyla süreç sürprizlerle dolu olabilir.
—
💡 İstifa Açıklamasında Neler Söylendi?
Starmer, Başbakanlık konutu önünde gazetecilere yaptığı açıklamada sabah Kral Charles ile görüştüğünü ve görevinden ayrılma talebini ilettiğini belirtti. Liderlik yarışı için başvuruların 9 Temmuz’da başlayacağını ve Ulusal Seçim Komitesi’nden en kısa sürede bir takvim belirlemesini istediğini kaydetti.
“Halefime tam destek vereceğim ve normal bir devir teslim için elimden geleni yapacağım” diyen Starmer, parti içinde kendisine yöneltilen “en uygun lider misin?” sorusunun cevabını kabul ettiğini itiraf etti. Bu ifade, aslında parti içindeki baskının ne kadar yoğun olduğunu gösteriyor.
Starmer daha önce görevinden ayrılmayacağını ve her türlü liderlik mücadelesine karşı koyacağını söylemişti. Ancak son günlerde bakanların dahi özel olarak istifa çağrısında bulunması, direncini kırdı. Turko Haber kaynaklarına göre, Starmer’ın en yakın çevresindeki isimler bile durumun sürdürülemez olduğu konusunda hemfikir.
—
📉 Popülarite Kaybı ve Skandallar
Starmer’ın çöküşünde sadece yerel seçim kayıpları değil, bir dizi skandal da etkili oldu. En çok tartışılanı, ABD’de cinsel saldırı suçları hükümlüsü Jeffrey Epstein ile ilişkileri ifşa olan Peter Mandelson’ın İngiltere’nin ABD Büyükelçisi olarak atanmasıydı.
Starmer, Epstein bağlantısının kendisinden gizlendiğini iddia etse de kamuoyu bu açıklamayı inandırıcı bulmadı. Sosyal medyada başlayan tepkiler sokağa taştı ve İşçi Partisi tabanında dahi ciddi rahatsızlık yarattı. Parti içinde “nasıl olur da böyle bir atama yapılır?” soruları yöneltildi ve Starmer’ın liderlik kapasitesi sorgulandı.
Tüm bunlar, Temmuz 2024’te iktidara geldiğinde yüzde 40’ların üzerinde olan halk desteğinin bir yıl içinde yüzde 20’lerin altına düşmesine neden oldu. Bu hızlı düşüş, modern İngiliz siyaset tarihinde nadir görülen bir çöküş olarak kayıtlara geçti.
—
🗳️ Liderlik Yarışı Nasıl İşleyecek?
İşçi Partisi’nde liderlik yarışı belirli kurallara göre yürüyor. Aday olmak isteyen her isim, önce 81 milletvekilinin (toplam milletvekili sayısının yüzde 20’si) desteğini almalı. Bu eşiği geçen adaylar resmi yarışa dahil oluyor.
Daha sonra İşçi Partisi üyeleri ve sendikalar gibi bağlı kuruluşların üyeleri postayla oy kullanıyor. Adaylar tercih sırasına göre sıralanıyor ve alternatif oy sistemiyle kazanan belirleniyor. Bu süreç genellikle 6-8 hafta sürüyor.
Andy Burnham’ın yanı sıra Wes Streeting, Gölge Dışişleri Bakanı David Lammy ve Gölge Şansölye Rachel Reeves gibi isimler de potansiyel adaylar arasında. Ancak şu ana kadar Burnham en güçlü pozisyonda görünüyor. Parti tabanında yüksek tanınırlığı ve belediye başkanlığı dönemindeki başarıları onu öne çıkarıyor.
—
🌍 İngiltere Siyasetinde Yeni Dönem
Starmer’ın istifası, İngiltere siyasetinde yeni bir dönemin başlangıcı olabilir. İşçi Partisi, Temmuz 2024’teki zaferden sonra yaşadığı bu hızlı çöküşten ders çıkarmak zorunda. Parti içinde “sadece iktidara gelmek yetmez, orada kalabilmek için halkın güvenini kazanmak gerek” tartışmaları yapılıyor.
Muhafazakar Parti ise bu gelişmeleri yakından izliyor. Starmer’ın düşüşü, muhalefete moral verdi. Ancak Reform Partisi’nin yükselişi her iki büyük partiyi de endişelendiriyor. Burnham’ın ara seçimde yüzde 35 alan Reform adayı, sağ cenahta ciddi bir oyun değişikliğine işaret ediyor.
Turko Haber olarak gelişmeleri anlık takip etmeye devam edeceğiz. Yeni lider kim olursa olsun, İngiltere’nin önümüzdeki dönemde ekonomik zorluklar, göç krizi ve Avrupa ile ilişkilerde yeni dengeler kurma gibi ciddi sınavlarla karşı karşıya olduğu kesin.
—
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Keir Starmer neden istifa etti?
Starmer, parti içindeki artan muhalefet, düşen halk desteği, yerel seçimlerdeki büyük kayıplar ve bakanların dahi istifa çağrısında bulunması nedeniyle görevinden ayrıldı. Özellikle Sağlık Bakanı Wes Streeting’in istifası ve Andy Burnham’ın milletvekili seçilmesi süreci hızlandırdı.
Yeni İşçi Partisi lideri kim olacak?
Henüz kesin değil ancak eski Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham favori görünüyor. Wes Streeting, David Lammy ve Rachel Reeves de potansiyel adaylar arasında. Liderlik yarışı 9 Temmuz’da başlayacak ve yaklaşık 6-8 hafta sürecek.
Bu gelişmeleri nereden takip edebilirim?
İngiltere siyasetindeki bu tarihi gelişmeleri Turko Haber’in tarafsız ve hızlı habercilik anlayışıyla anlık olarak takip edebilirsiniz. Platformumuz, uluslararası siyasetteki tüm önemli gelişmeleri doğrulanmış kaynaklardan derleyerek okuyucularına sunar.
