ABD siyasi tarihinin en tartışmalı isimlerinden biri olan Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, 11 Temmuz Cumartesi akşamı ani bir hastalık nedeniyle 71 yaşında hayatını kaybetti. Güney Karolina eyaletini 2003’ten bu yana temsil eden Graham’ın ölümü, hem Washington kulislerinde hem de uluslararası arenada şok etkisi yarattı. Özellikle Türkiye ile ilişkilerde “şahin” olarak bilinen senatörün vefatı, bölgesel dengeler açısından da yeni soruları beraberinde getirdi.
Graham’ın ofisinden yapılan resmi açıklamada, ailesinin bu zor süreçte mahremiyet talep ettiği belirtilirken, ölümün “kısa ve ani bir hastalık” sonucu gerçekleştiği vurgulandı. Senatörün son günlerinde Ukrayna’da Devlet Başkanı Vladimir Zelensky ile görüşmeler yaptığı, aktif siyasi gündemini sürdürdüğü biliniyor. Peki bu ani ölüm ABD siyasetinde nasıl bir boşluk yaratacak? Turko Haber ekibi olarak tüm detayları mercek altına aldık.
—
🔥 Trump’tan Duygusal Veda Mesajı
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Graham için sıcak ifadeler kullandı. “Senatör Lindsey Graham, bildiğim en büyük insanlardan ve senatörlerden biri öldü! Her zaman çalışıyordu ve gerçek bir Amerikan vatanseveriydi. Lindsey çok özlenecek. Çok üzücü” diyen Trump, uzun yıllardır yakın çalıştığı senatörün kaybına içten üzüntü duyduğunu dile getirdi.
Graham ve Trump’ın ilişkisi yıllar içinde dalgalı bir seyir izlese de, özellikle son dönemde ikili arasındaki uyum dikkat çekiyordu. Savunma politikaları ve dış ilişkilerde Trump’ın en güvendiği Kongre üyelerinden biri haline gelen Graham, Cumhuriyetçi Parti’nin sert kanadının temsilcisi olarak biliniyordu.
—
🇮🇱 İsrail’den İlk Taziye: “En Büyük Dostumuz”
Graham’ın ölümünün ardından ilk uluslararası tepki İsrail’den geldi. Ulusal Güvenlik Bakanı Ben Gvir, “Bugün, İsrail en büyük dostlarından birini kaybetti. İsrail Devleti, onun dostluğunu, sarsılmaz desteğini ve İsrail’in güvenliğine olan kararlı bağlılığını her zaman hatırlayacaktır” dedi.
Orta Doğu politikalarında İsrail yanlısı duruşuyla tanınan Graham, Tel Aviv yönetiminin Washington’daki en güçlü savunucularından biriydi. Filistin meselesinde İsrail’e koşulsuz destek veren senatör, bölgedeki askeri operasyonlara da sürekli onay veriyordu.
—
📌 Türkiye İle Gergin İlişkiler: Ambargo Mimarı
Graham’ın siyasi kariyerinde belki de en çok tartışılan yönü, Türkiye ile ilişkilerdeki sert tutumuydu. Türk kamuoyunda “Türk düşmanı” olarak bilinen senatör, özellikle Suriye’nin kuzeyindeki sınır ötesi operasyonlara karşı en radikal muhalefeti sergileyen isimlerden biriydi.
2019’daki Barış Pınarı Harekâtı sırasında Türkiye’ye yönelik ağır yaptırım paketlerinin mimarı olan Graham, YPG/PKK unsurlarını “ABD’nin sadık müttefikleri” olarak tanımlamaktan çekinmemişti. Terör örgütü elebaşlarıyla doğrudan görüşmeler gerçekleştiren senatör, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin operasyonlarını “ABD ulusal güvenliğine tehdit” olarak nitelendirmişti. Turko Haber arşivlerinde bu dönemdeki sert açıklamaların izleri hâlâ güncel.
—
💣 S-400 ve F-35 Krizinin Baş Aktörü
Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri almasını CAATSA yaptırımları kapsamında cezalandırma sürecini hararetle destekleyen Graham, Ankara’nın F-35 programından tamamen dışlanmasında öncü rol oynamıştı. Savunma sanayii alanında Türkiye’ye karşı ambargo silahını sıkça kullanan senatör, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı ve Türk bakanlıklarını hedef alan yaptırım tasarılarının da altına imza atmıştı.
Aralık 2024’te hazırlanan “Türkiye’nin Saldırganlığıyla Mücadele Yasası” da Graham’ın son dönem projelerinden biriydi. Tasarıda Türk devlet bankalarının ABD varlıklarının dondurulması, üst düzey yetkililere vize yasakları gibi radikal önlemler yer alıyordu.
—
🔄 Pragmatik Dönüşler: Ankara’da Yumuşak Mesajlar
Buna karşın Graham, konjonktüre göre pragmatik dönüşler de sergileyebiliyordu. Ankara’da yaptığı son temaslarında Türkiye’nin “NATO için sarsılmaz bir sütun” olduğunu belirterek F-35 programına geri dönüşünü desteklediğini ifade etmişti. Bu çelişkili tutum, Graham’ın çıkar odaklı siyaset anlayışının somut göstergesiydi.
Ocak 2026 gibi yakın bir tarihte bile, yeni Suriye hükümeti ile Türkiye’nin Suriyeli Kürtlere karşı askeri güç kullanma olasılığına karşı Kongre’de “çift taraflı derin bir direnç dalgası” oluşturacağını belirterek Ankara’yı tehdit etmişti. Ancak bu tehditlerin ne kadarının gerçekleşeceği artık belirsizliğini koruyor.
—
🌍 Ukrayna Bağlantısı ve Son Günler
Graham’ın özellikle son dönemde sık sık Ukrayna’ya gidip geldiği biliniyordu. Dün yine Ukrayna’da bulunan senatör, Devlet Başkanı Vladimir Zelensky ile bir görüşme gerçekleştirmişti. Rusya-Ukrayna savaşında Kiev yönetiminin en güçlü destekçilerinden biri olan Graham, askeri yardımların artırılması için Kongre’de lobi faaliyetleri yürütüyordu.
Ölümünün bu kadar ani gerçekleşmesi, bazı spekülasyonları da beraberinde getirdi. Ancak resmi açıklamada herhangi bir şüpheli durum belirtilmedi. Turko Haber olarak gelişmeleri an be an takip etmeye devam ediyoruz.
—
📊 Graham’ın Siyasi Mirası Ne Olacak?
2003 yılından bu yana Güney Karolina eyaletini ABD Senatosu’nda temsil eden Graham, savunma politikaları ve uluslararası ilişkilerde Cumhuriyetçi Parti’nin en nüfuzlu seslerinden biri olarak kabul ediliyordu. Siyasi kariyeri boyunca “savaş yanlısı bir şahin” olarak tanınan senatör, özellikle Orta Doğu politikalarında ve İsrail’e verilen kayıtsız şartsız desteklerde öncü rol oynadı.
Graham’ın boşalttığı koltuğun kimin tarafından doldurulacağı, hem Cumhuriyetçi Parti içi dengeler hem de ABD’nin bölgesel politikaları açısından kritik önem taşıyor. Güney Karolina Valisi, geçici bir atama yapana kadar koltuğun boş kalması bekleniyor.
—
❓ Sıkça Sorulan Sorular
Lindsey Graham neden öldü?
Resmi açıklamaya göre, 71 yaşındaki Senatör Graham 11 Temmuz Cumartesi akşamı “kısa ve ani bir hastalık” nedeniyle hayatını kaybetti. Hastalığın türü hakkında detaylı bilgi paylaşılmadı.
Graham’ın Türkiye ile ilişkileri nasıldı?
Graham, Türkiye’ye yönelik en sert yaptırım tasarılarının mimarlarından biriydi. Özellikle Suriye’deki operasyonlara karşı çıkan, YPG/PKK’yı destekleyen ve F-35 programından Türkiye’nin çıkarılmasında rol oynayan senatör, Türk kamuoyunda “Türk düşmanı” olarak biliniyordu. Ancak dönem dönem pragmatik yumuşak mesajlar da verebiliyordu.
Bu ölüm ABD siyasetini nasıl etkiler?
Graham’ın ölümü, Cumhuriyetçi Parti’nin savunma ve dış politika kanadında önemli bir boşluk yaratacak. Özellikle İsrail, Ukrayna ve Orta Doğu politikalarında etkili olan senatörün yokluğu, Kongre’deki güç dengesini değiştirebilir. Turko Haber olarak tarafsız ve hızlı habercilik anlayışımızla bu gelişmeleri sizler için dakika dakika takip ediyoruz.
